تبلیغات
ا انجمن علمی مهندسین كشاورزی دانشگاه ایلام - تغذیه گوساله های شیرخوار
انجمن علمی مهندسین كشاورزی دانشگاه ایلام
Animal science of ilam
نوشته شده در تاریخ یکشنبه 1 آذر 1388 توسط دبیر انجمن | نظرات ()
 گوساله های شیرخوار

هزینه تغذیه ۵۵ تا ۶۰ درصد هزینه های پرورش تلیسه ها را در بر می گیرد. بنابراین تغذیه صحیح اهمیت زیادی در سود دهی گاوداری دارد تغذیه صحیح در زمان گوسالگی در رسیدن به موقع به وزن و قد تلقیح بسیار موثر است.

شیر
بعد از اتمام دوره ۳ روزه تغذیه با آغوز باید تغذیه با شیر یا شیر جانشین را آغاز کرد. شیر کامل غذای مایع مرغوبی است که گوساله ها با تغذیه آن به خوبی رشد می کنند شیر گاوها را بعد از درمان آنتی بیوتیک نمی توان فروخت در عوض می توان به مصرف گوساله ها رساند. گوساله نوزاد باید از شیر تازه مادر تغذیه نماید و شیر گاوهایی که از نظر ابتلا به امراض مسری مثل سل و بروسلولز مشکوک هستند باید جوشیده شود مصرف شیر گاوهای ورم پستانی در گوساله های ماده احتمالاً ایجاد گاوهایی با ورم پستان یا کارتیه های کور می کند پاستوریزه کردن منجربه کاهش بیماری و افزایش سرعت رشد در گوساله ها قبل و بعد از شیر گیری شده پاستوریزه کردن منجربه کاهش اسهال در گوساله هامی شود اما پاستوریزه کردن بخصوص برای تعداد کم گوساله ها هزینه بر است مقدار شیری که باید به حیوان داده شود بستگی به وزن گوساله دارد  مقدار شیر کامل و شیر جانشین آماده ، در حدود ۱۰ در صد وزن بدن گوساله در نظر گرفته می شود. گوساله های شیرخوار

هزینه تغذیه ۵۵ تا ۶۰ درصد هزینه های پرورش تلیسه ها را در بر می گیرد. بنابراین تغذیه صحیح اهمیت زیادی در سود دهی گاوداری دارد تغذیه صحیح در زمان گوسالگی در رسیدن به موقع به وزن و قد تلقیح بسیار موثر است.

شیر
بعد از اتمام دوره ۳ روزه تغذیه با آغوز باید تغذیه با شیر یا شیر جانشین را آغاز کرد. شیر کامل غذای مایع مرغوبی است که گوساله ها با تغذیه آن به خوبی رشد می کنند شیر گاوها را بعد از درمان آنتی بیوتیک نمی توان فروخت در عوض می توان به مصرف گوساله ها رساند. گوساله نوزاد باید از شیر تازه مادر تغذیه نماید و شیر گاوهایی که از نظر ابتلا به امراض مسری مثل سل و بروسلولز مشکوک هستند باید جوشیده شود مصرف شیر گاوهای ورم پستانی در گوساله های ماده احتمالاً ایجاد گاوهایی با ورم پستان یا کارتیه های کور می کند پاستوریزه کردن منجربه کاهش بیماری و افزایش سرعت رشد در گوساله ها قبل و بعد از شیر گیری شده پاستوریزه کردن منجربه کاهش اسهال در گوساله هامی شود اما پاستوریزه کردن بخصوص برای تعداد کم گوساله ها هزینه بر است مقدار شیری که باید به حیوان داده شود بستگی به وزن گوساله دارد  مقدار شیر کامل و شیر جانشین آماده ، در حدود ۱۰ در صد وزن بدن گوساله در نظر گرفته می شود. گوساله های شیرخوار

هزینه تغذیه ۵۵ تا ۶۰ درصد هزینه های پرورش تلیسه ها را در بر می گیرد. بنابراین تغذیه صحیح اهمیت زیادی در سود دهی گاوداری دارد تغذیه صحیح در زمان گوسالگی در رسیدن به موقع به وزن و قد تلقیح بسیار موثر است.

شیر
بعد از اتمام دوره ۳ روزه تغذیه با آغوز باید تغذیه با شیر یا شیر جانشین را آغاز کرد. شیر کامل غذای مایع مرغوبی است که گوساله ها با تغذیه آن به خوبی رشد می کنند شیر گاوها را بعد از درمان آنتی بیوتیک نمی توان فروخت در عوض می توان به مصرف گوساله ها رساند. گوساله نوزاد باید از شیر تازه مادر تغذیه نماید و شیر گاوهایی که از نظر ابتلا به امراض مسری مثل سل و بروسلولز مشکوک هستند باید جوشیده شود مصرف شیر گاوهای ورم پستانی در گوساله های ماده احتمالاً ایجاد گاوهایی با ورم پستان یا کارتیه های کور می کند پاستوریزه کردن منجربه کاهش بیماری و افزایش سرعت رشد در گوساله ها قبل و بعد از شیر گیری شده پاستوریزه کردن منجربه کاهش اسهال در گوساله هامی شود اما پاستوریزه کردن بخصوص برای تعداد کم گوساله ها هزینه بر است مقدار شیری که باید به حیوان داده شود بستگی به وزن گوساله دارد  مقدار شیر کامل و شیر جانشین آماده ، در حدود ۱۰ در صد وزن بدن گوساله در نظر گرفته می شود.

تغذیه گوساله های شیرخوار

هزینه تغذیه ۵۵ تا ۶۰ درصد هزینه های پرورش تلیسه ها را در بر می گیرد. بنابراین تغذیه صحیح اهمیت زیادی در سود دهی گاوداری دارد تغذیه صحیح در زمان گوسالگی در رسیدن به موقع به وزن و قد تلقیح بسیار موثر است.

شیر
بعد از اتمام دوره ۳ روزه تغذیه با آغوز باید تغذیه با شیر یا شیر جانشین را آغاز کرد. شیر کامل غذای مایع مرغوبی است که گوساله ها با تغذیه آن به خوبی رشد می کنند شیر گاوها را بعد از درمان آنتی بیوتیک نمی توان فروخت در عوض می توان به مصرف گوساله ها رساند. گوساله نوزاد باید از شیر تازه مادر تغذیه نماید و شیر گاوهایی که از نظر ابتلا به امراض مسری مثل سل و بروسلولز مشکوک هستند باید جوشیده شود مصرف شیر گاوهای ورم پستانی در گوساله های ماده احتمالاً ایجاد گاوهایی با ورم پستان یا کارتیه های کور می کند پاستوریزه کردن منجربه کاهش بیماری و افزایش سرعت رشد در گوساله ها قبل و بعد از شیر گیری شده پاستوریزه کردن منجربه کاهش اسهال در گوساله هامی شود اما پاستوریزه کردن بخصوص برای تعداد کم گوساله ها هزینه بر است مقدار شیری که باید به حیوان داده شود بستگی به وزن گوساله دارد  مقدار شیر کامل و شیر جانشین آماده ، در حدود ۱۰ در صد وزن بدن گوساله در نظر گرفته می شود.
شیر و جایگزین شیر باید در درجه حرارت ثابت نزدیک درجه حرارت بدن تغذیه شود به درجه حرارت پایین شیر بخصوص در محیط سرد توجه فراوان داشته باشید دقت در برنامه غذایی مقدار شیری که در هر وعده باید گوساله مصرف نماید دارای اهمیت ویژه ای است اگر در یک وعده شیر کمتر و در وعده دیگر شیر بیشتری به حیوان داده شود ممکن است موجب نفخ معده و سوء هاضمه شده ایجاد اسهال و دل درد وگاهی مواقع باعث تلف شدن حیوان گردد اگر شیر زیادی به گوساله خورانده شود باعث کاهش جذب و کسالت حیوان می شود مقدار چربی شیر ممکن است سبب دل درد و سوء هاضمه شود پس اگر شیری بیشتر از ۴ % چربی داشت با افزودن آب گرم یا شیری که چربی اش گرفته شده باشد میزان چربی شیر را تقلیل میدهیم.
شیر جایگزین

شیر کامل غذایی است  اما در صورت بالا بودن قیمت شیر در بازار می توان گوساله ها را با شیر جانشین تغذیه کرد .

محاسن جایگزین شیر عبارتست از

یکنواختی محصول در روزهای متوالی - سهولت ذخیره - کنترل بیماری - سود اقتصادی جایگزین های شیر دو منشأ گیاهی و حیوانی دارند. به این موضوع درانتخاب شیر خشک توجه خاص داشته باشید بخصوص در یک ماه اول زندگی باید از شیرخشکی استفاده کرد که منشأ شیر داشته باشد. در انتخاب شیر جایگزین شیر خود دقت نمائید. پیشنهادهای مربوط به مخلوط کردن روی برچسب را باید به دقت اجرا کنید. مخلوط کردن شیر جایگزین شیر باید تا موقعی ادامه یابد که همه پودر درسوسپانسیون حل شده و تکه های بزرگ پودر در سطح یا ته ظرف باقی نماند. شیرجایگزین باید در آب معلق بماند و ته نشین نشود، زیاد مخلوط شدن شیر خشک ایجاد کف زیاد و جدا شدن چربی و تشکیل یک لایه روغنی در سطح ظرف می کند.
خوراک آغازین

مصرف زود هنگام خوراک خشک مهمترین عامل موثر در انتقال گوساله جوان از حالت متابولیسم و هضم پیش از نشخوار به وضعیت حیوان نشخوار کننده بالغ می باشد. فرآورده های تخمیر اسیدهای چرب فرار (VFA)  بویژه اسیدهای پروپیونیک و بوتیریک که از تخمیر کنسانتره حاصل می شوند، عامل رشد و تکامل بافتهای شکمبه می باشند به محض از شیر گرفتن گوساله و انتقال به خوراک جامد, مشکلات بیماری مخصوصا اسهال , روند کاهشی نشان می دهند محتوای پروتئین خام جیره آغازین باید در حدود ۲۰ الی ۲۲ در صد در نظر گرفت  میزان انرژی (NEL) جیره آغازین باید در حدود ۹/۱ باشد. شکل فیزیکی بویژه اندازه ذرات خوراک در آماده سازی خوراکهای آغازین برای گوساله ها فوق العاده مهم می باشند. کنسانتره نباید زیاد آردی و نرم باشد زیرا نتیجه عکس روی رشد شکمبه خواهد داشت حجم خوراک مایع تغذیه شده(بیشتر از مقادیر مصرف ماده جامد) موجب کاهش مصرف خوراک می شود جثه حیوان و دسترسی به آب نیز بر مصرف خوراک تاثیر دارند به ازای هر لیتر آب مصرفی بیشتر، مصرف خوراک خشک به میزان ۸۲ گرم در روز افزایش می یابد و افزایش وزن هم به مقادیر ۵۶ گرم بیشتر می شود کیفیت جیره مایع بر میزان مصرف خوراک خشک موثر است  در گوساله هایی که شیر دریافت می کند تا بیش از ۶۵% افزایش وزن بدن به میزان مصرف خوراک آغازین بستگی دارد و بعد از شیرگیری گوساله، باید انتظار داشت که تغییرات در مقادیر مصرف خوراک آغازین اثر زیادتری بر افزایش وزن گوساله داشته باشد گوساله های جوان باید تا حد ممکن در سنین اولیه به مصرف خوراک خشک تشویق شوند. این امر برای تکامل پوشش شکمبه- نگاری موردنیاز برای عملکرد خوب اهمیت اساسی دارد  استقرار جمعیت میکروبی بستگی به پیش سازهایی دارد که خوراک خشک آنرا فراهم می کند.

علوفه
مصرف علوفه قبل از شیرگیری سبب کاهش سرعت تکامل پرزهای شکمبه می شود . چون اسیدهای چرب لازم برای رشد پاپیلاهای شکمبه را تولید نمی کند اما برای عادت دادن گوساله به مصرف علوفه بهتر است برگ یونجه را بعنوان بخش علوفه ای با کیفیت بالا از حدود سن ۲ ماهگی در اختیار گوساله قرار داد.
آب

برای رشد و تکثیر میکروارگانیسم ها نیاز به یک محیط آبکی دارند. برای تأمین این محیط آب تازه و تمیز را در اختیار گوساله ها قرار دهید مصرف آب مصرف کنسانتره را بالا خواهد برد  آب را می تواند از ۳ روزگی و همراه با شروع مصرف جیره آغازین در اختیار گوساله ها قرار داد.

قطع شیر

زمان قطع شیر وقتی است که گوساله شما ۳ روز متوالی مقدار ۵/۱ الی ۲ کیلوگرم کنسانتره را دریافت می کند. بنابراین برای اینکه بتوانید گوساله را زود از شیر بگیرید، باید او را به خوردن بیشتر کنسانتره ترقیب کنید با مدیریت صحیح گوساله های هلشتاین را می توان در حدود ۶ هفتگی از شیر گرفت درزمان قطع شیر به وضعیت بدنی گوساله توجه کنید. اگر گوساله شما لاغر است بهتر است چند روز دیگر به دادن شیر به او ادامه دهید در زمان قطع شیر از سلامت گوساله مطمئن شوید گوساله را حداقل به مدت ۵ روز بعد از شیرگیری تحت نظر داشته باشید تا مطمئن شوید قطع شیر به گوساله شما آسیبی نرسانده باشد.
قطع شیر به دو صورت ناگهانی یا تدریجی انجام می شود.برای انتخاب این روشها در مزرعه خود با دامپزشک

یا کارشناس خود مشورت کنید.

قدامات مدیریتی و بهداشتی

از بین بردن شاخ

از بین بردن شاخ برای کنترل بهتر گاوها و جلوگیری از صدمات احتمالی صورت می گیرد این کار با خمیر( پماد) شاخسوز انجام می شود از بین بردن شاخ باید در روز ۷ الی ۱۰ زندگی و با مشاهده تکمه شاخ باید انجام گیرد. این کار شوک و تنش کمتری در گوساله ایجاد می کند برای انجام کار ابتدا موهای اطراف تکمه شاخ را بتراشید، سپس پماد را به اندازه یک دو ریالی روی تکمه شاخ قرار دهید. برای اینکه از جاری نشدن پماد به روی صورت و چشمها مطمئن شوید بهتر است از وازلین دور تکمه شاخ استفاده کنید در استفاده از هر نوع پماد شاخسوز بهتر است دستورات روی برچسب پماد را بدقت مطالعه کنید در استفاده از پماد حتماً از دستکش استفاده کنید.

قطع سرپستانکهای اضافی

این کار باید در روز۷ الی۱۰ زندگی انجام شود .تشخیص سرپستانک اضافی را به عهده دامپزشک یا تکنسین با تجربه بگذارید برای قطع سرپستانک های اضافی حتماً تمام نکات بهداشتی را رعایت کنید.

جلوگیری از عادت مکیدن

جا دادن گوساله ها در جایگاه انفرادی و استفاده از سطل تا حد زیادی باعث از بین رفتن عادت مکیدن می شود گاهی این عادت در بعضی گوساله ها مشاهده می شود که ممکن است در سنین بالاتر نیز مشاهده شود این موضوع بخصوص در گوساله های ماده اهمیت دارد چرا که مکیدن پستانک گوساله توسط گوساله ای که عادت به مکیدن دارد علاوه بر افزایش انتقال عوامل بیماریزای احتمالی باعث ورم پستان و گاهی کوری پستان می شود. برای جلوگیری از این عادت، وسیله ای وجود دارد که به بینی گوساله وصل می شود که در موقع مک زدن باعث ناراحتی در خود و گوساله دیگر در موقع مکیدن می شود.

جایگاه گوساله

 جایگاه گوساله باید جایی بنا شود که بتوان به آسانی فضولات آنرا خارج نمود. جایگاه گوساله باید به نحوی باشد که دسترسی به مواد بستر و غذا باشد. گوساله نباید دور از نظر باشد . بهترین محل نزدیک زایشگاه و یا در کنار آن است برای جلوگیری از انتشار بیماری باید جایگاه گوساله را کمی دور از جایگاه دامهای بالغ بنا نمود جهت گوساله دانی باید به نحوی باشد که زهکشی در آن بخوبی صورت گیرد و بادهای زمستانی زیاد به داخل آن نفوذ نکند و در تابستان حداقل نور خورشید و در زمستان حداکثر نور خورشید به داخل آن بتابد، لایه نازک عایق کمک می کند تاحرارت در زمستان کمتر به خارج نفوذ کند و در تابستان نیز خیلی گرم نشود، تهویه در جایگاه گوساله حیاتی است که می تواند طبیعی یا مصنوعی توسط هواکشها درجایگاه بسته حاصل شود. تهویه کافی و دایمی باعث کنترل رطوبت ، حرارت و بو در جایگاهدر طول سال می شود.
علائم تهویه

جمع شدن قطرات آب زیر سقف و دیوارها، یخ زدن آنها در فصل سرد، بوی زننده،- رطوبت زیاد اغلب ساختمان های گوساله دانی طوری ساخته می شوند که برای خروج هوا قدری فاصله بین سقف و دیوارها وجود داشته باشد. این کار به تهویه کمک می کند. در جایگاه باز جریان حرکت هوا باید از سمت گوساله دانی به سمت دامهای بالغ باشد و در جایگاه بسته دستگاه های تهویه باید طوری کار گذاشته شوند که هوای داخل جایگاه دامهای بالغ به طرف دامهای بالغ کشیده شود، برای پخش یکنواخت گرما و اجتناب از خیس و کثیف شدن کف جایگاه ، باید شیب مناسب در کف ایجاد گردد و ادرار و آب ناشی از شستشو دورن فاضلاب ریخته شود و به خارج هدایت گردد، کف بهتر است از بتون ساخته شود که با شیب مناسبی به فاضلاب منتهی گردد، به طور کلی زایشگاه و گوساله دانی احتیاج به نظافت بیشتری دارند. بنابراین طرح ساختمانی در آنها باید به نحوی باشد که تمیز کردن آنها آسان باشد، بستر در جایگاه گوساله از اهمیت بسیاری برخوردار می باشد، کاه غلات (بلند یا خرد نشده) دارای رنگ روشن ، بوی خوب و قابلیت جذب رطوبت مناسب است و بستر خوب و گرمی را تشکیل می دهد،  اگر قیمت کاه بالاست ، پوست خرد شده درخت ، خاک اره ، تراشه چوب و غیره را می توان به کار برد. اما تا حد امکان از این مواد استفاده نکنید.
بستر باید حتی الامکان هر روز تعویض شده و قسمتهای مرطوب آن برداشته شود، جایگاه انفرادی برای گوساله ها بسیار مناسبتر از آغلهای گروهی می باشند،در جایگاه انفرادی گوساله ها باید از اجرام ، تغییر ناگهانی درجه حرارت و رطوبت محافظت شوند، آغلهای انفرادی به دو دسته ثابت (بتونی) و متحرک( اغلب فلزی) تقسیم می شوند.

 از مزایای جایگاه انفرادی می توان به موارد زیراشاره کرد:

عدم تماس گوساله ها با هم که موجب کاهش گسترش عوامل بیماریزا به حداقل ممکن می شود.

امکان بازدید هر رأس گوساله را به منظور دریافت حالات سلامتی یا بیماری آنها با آسانی فراهم می کند.

 از مکیدن ناف گوساله بوسیله یکدیگر جلوگیری می نماید.

امکان تمیز ، شستشو و ضد عفونی نمودن جایگاه به آسانی فراهم می شود.

می توان کف آن را بوسیله بستری از کاه یا کلش کاملاً خشک و پاک نگه داشت.

جیره یا شیر هر گوساله را می توان به میزان جثه هرگوساله به آسانی در اختیار آن قرار داد.

از بروز بیماریهای تنفسی در اثر جایگاه مرطوب و پخش میکروبها جلوگیری می کند.

لازم به ذکر است جایگاه های انفرادی، تعداد گارگر بیشتری را لازم دارد.

خصوصیات جایگاه انفرادی

این جایگاه باید درسطحی قرار گیرند که عمل زهکشی در آن بخوبی صورت گیرد، ظرف غذا (علوفه و کنسانتره) باید در داخل آغل قرار گیرد، برای ایجاد تهویه مناسب در تابستان بهتر است در قسمت بالای دیوار عقب جایگاه دریچه ای ایجاد گردد که براحتی باز و بسته گردد.

 ابعاد جایگاه انفرادی ثابت را معمولا به صورت زیر در نظر می گیرند:

1- ۱۲۰سانتی متر عرض

2- ۱۸۰سانتی متر طول

3- ۵ سانتی متر شیبدر کف به سمت فاضلاب

ابعاد جایگاه انفرادی متحرک این مقادیر کمتر می باشد و معمولاً برای ساختن این نوع جایگاه ها از میله

فلزی استفاده می شود که کف آن را با مواد بستری مناسب می پوشانند. از این آغل ها بخصوص در یک هفته اول که گوساله ها حساس هستند می تواند مورد استفاده قرار گیرند. این آغل ها کار پرورش گوساله ها را با مشکلات بهداشتی بسیار کمتری میسر می سازد. بخصوص که این آغل ها براحتی قابل شستشو بوده و ضد عفونی کردن و شعله دادن آن راحتتر می باشد. معمولا تعدادی از این آغل های انفرادی را در یک فضای بسته در شرایط کنترل شده قرار می دهند که گوساله ها در یک هفته اول زندگی که دوره بحرانی است تحت کنترل بیشتری باشند. بعد از تخلیه باکس از گوساله باید باکس را بدقت شستشو و ضدعفونی کرد.
از روش مناسب برای مبارزه با حشرات استفاده کنید.

گوساله ها را باید بعد گرفتن از شیر ( ۱ هفته بعنوان استرس از شیر گیری در نظر گرفته می شود) از جایگاه انفرادی خارج کرده و در آغل های گروهی در گروه سنی بالاتر قرار داد. در این جایگاه ها معمولا ۳ تا ۵/۳ متر مربع فضا ، برای هر رأس گوساله در نظر گرفته می شود، پس از تخلیه آغل از یک گوساله و قبل از قراردادن گوساله دیگر در آن در صورت متحرک بودن باید محل آنرا را تغییر داد و در صورت ثابت بودن باد بستر و کف آنرا کاملاً جمع آوری و ضدعفونی نمود و حدود ۱۵ سانتی متر سنگ آهک خرد شده در آن قرار داد ( سنگ آهک برای ضد عفونی کف و جذب رطوبت بسیارمناسب می باشد، کف جایگاه باید قابلیت تمیز کردن کافی باشد چون در پیشگیری از بیماری مفصلی بسیار موثر است. طی ۳ روز اول زندگی بویژه در ۲۴ ساعت اول ناف راه مناسبی برای ورود عفونت است و بدیهی است که احتمال استقرار عفونت در یک بستر خیس و کثیف بسیار بیشتر از یک بستر خشک و تمیز است، جای ظرف آّب و کنسانتره باید درجایگاه انفرادی در نظر گرفته شود و براحتی قابل دسترس باشد.

دستگاه گوارش گاو در برگیرنده :

دهان (دندان ها، زبان و غدد بزاقی) ، حلق ، مری

معده چهار قسمتی شامل

شکمبه (Rumen) ، نگاری  (Reticulum) ،ـ هزارلا (Omasum)، شیردان (Abomasums)

روده باریک شامل:

دئودنوم(Duodenum)،

ژوژنوم   (Jejunum)
ایلیوم (Ileum)
روده فراخ شامل :

روده کور (Cecum)

کولن(Colon)

راست روده (Rectum)

 جگر

پانکراس )لوزالمعده(

 لب ها نسبتاً متحرک ، نقش مهمی در انتقال غذا به دهان ندارد.

زبان ،دراز، نیرومند، متحرک و سفت به آسانی پیرامون علوفه و دیگر خوراک ها می پیچد.

گاو به کمک دندان ها و آرواره هاغذا را به دهان می کشد.

دهان

فعالیت های دهان:

مصرف آب ، برداشت خوراک ، مخلوط کردن خوراک، ترشح بزاق، مرطوب سازی موادخوراکی با ترشح بزاق، بلع مواد خوراکی، آب و بزاق ،انجام عمل نشخوار ، کاهش اندازه ذرات مواد خوراکی طی فعالیت جویدن دام
دندان ها

۳۲ عدد دندان همیشگی در گاو بالغ ،۲۰ عدد دندان شیری در گوساله،آرواره بالا دندان نیش ندارد.

آرواره بالا سکویی دندانی دارد با بافت پیوندی سخت که روی آن با بافت پوششی شاخی پوشیده شده
فرمول دندان های شیری و همیشگی، تمام دندان های شیری تقریباً تا ۲ هفتگی پدیدار می شوند.

بزاق
گاو بالغ در هرروز حدود ۲۰۰ لیتر بزاق تولید می کند، کمترین میزان بزاق در زمانی است که غذا به پایان

 رسیده و حیوان درحال استراحت است.

نقش بزاق

مرطوب سازی خوراک، آسان سازیدجویدن و تسهیل عبور به قسمت های پائین تر دستگاه گوارش،ایجاد محیط آبی مناسب برای رشد باکتری ها و هضم خوراک، نقش بافر برای درصد خنثی نگه داشتن pH شکمبه (بافرهای بزاق نظیر فسفات، بی کربنات، اسیدهای تولیدی میکرو ارگانیسم های شکمبه راخنثی می سازند (
عوامل مؤثر بر ترشح بزاق

تحریک فیزیکی دهان حین مصرف ،کشش مری حین بلع ، تحریک زبان طی مصرف خوراک یا نشخوار
فقدان اکسیژن که در حین مصرف خوراک به علت کاهش تنفس رخ می دهد، افزایش فشار گاز در شکمبه
،مصرف مواد علوفه ای با اندازه ذرات بلند.

 غدد اصلی ترشح کننده بزاق

بنا گوش Parotid

 زیر آرواره ای Sub maxillary

زیر زبانی Sublingual

مری
طول ۱۰۵ سانتی متر ، از حلق تا شکمبه ، مواد خوراکی به همراه بزاق با حرکات ماهیچه ای مری از دهان به شکمبه منتقل می شوند. در موقع نشخوار از شکمبه به دهان منتقل می شوند، حرکات دودی شکل ناشی از انقباضات عضلات مجاری گوارشی می باشند که موجی بوده و باعث اعمال فشاربه مواد خوراکی در طول لوله گوارش می گردند.

 شکمبه
بزرگترین بخش معده نشخوارکنندگان که حجمی معادل ۴۰ تا ۵۰ لیتر دارد، شکمبه بوسیله پرده های ماهیچه ای عرضی به نام پیلار به یک ناحیه جلویی و یک ناحیه پشتی، یک ناحیه شکمی و دو ناحیه بین تقسیم می شوند، به کمک فعالیت دیواره ماهیچه ای شکمبه، محتویات آن با حرکات چرخشی، جابجا شده و به خوبی آمیخته می شود، پرزهای دیواره شکمبه که نزدیک به ۱cm  طول دارند، سطح جذب را افزایش داده و سبب گرم شدن مواد می شوند، شکمبه از دیافراگم تا ناحیه لگن سمت چپ حفره شکمی را پر می کند،شکمبه یک محیط تخمیری مداوم است.

خصوصیات شکمبه

اسیدیته آن در بین ۶ تا ۹ است، محیط تخمیری مداوم بزرگ آبی ، اداره میکروارگانیسم های بی هوازی (باکتری ها، پروتوآزها، قلرچ ها و باکتریوناژها) ، محیط کشت میکروبی با سرعت عبور معین برای بخش مایع و جامد، دمای ثابت در دامنه c°۳۸ و c° ۴۲ ، فشاراسمزی ثابت و در حدود ۲۴۰ تا ۳۰۰ میلی اسمز،
۶۵% کل حجم دستگاه گوارش، محتویات شکمبه حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد ماده خشک دارند، در هر دقیقه بیش از۲ بار منقبض می شود که سبب مخلوط شدن میکروب های شکمبه با مواد خوراکی و انتقال موادخوراکی ریز به نگاری و شیردان می شود، در شکمبه حدود ۳۰ تا ۵۰ لیتر در ساعت گازهای متان و دی اکسید کربن تولید و با آروغ زدن دفع می شود.

نگاری
نگاری و شکمبه کاملاً از هم مجزا نیستند (با یک دیواره کوتاه) ، سطح درونی دارای بافت لانه زنبوری است،
عملکرد نگاری ذخیره کردن مواد براساس اندازه آن ها است تا قطعات بزرگتر برای هضم بیشتر به شکمبه برگرداند ، اشیاء و اجزاء سنگین و خارجی در نگاری تجمع می یابند، در درون نگاری شیاری وجود دارد که بین مری و هزارلا قرار دارد و به نام ناودان مری معروف است.( اهمیت این بخش در گوساله می باشد.)
تفکیک ذرات در نگاری براساس جرم حجمی آن ها است، ذرات با جرم حجمی کمتر ترجیحاً در داخل شکمبه به عقب بر می گردند و مواد با جرم حجمی بیشتر در نگاری می مانند و شانس بیشتری برای خروج از پیش معده دارند.

هزارلا
مواد خوراکی پس از گذشتن از شکمبه و نگاری وارد هزارلا می شوند، هزارلا از تعداد زیادی لایه ( برگ مانند) تشکیل شده است، نقش لایه های هزارلا در افزایش سطح جذب به ویژه برای آب می باشند، هزارلا ۷۰-۶۰ درصد آبی که به آن وارد می شود را جذب می کنند که تقریباً برابر ۱۰۰ لیتر آب در روزخواهد بود،
وجود هزارلا الزامی نیست (شتر و لاماهزارلا ندارند.) ، گنجایش هزارلا حدود ۲۰ لیتر است.

شیردان
بخش انتهایی معده نشخوارکنندگان معروف به معده حقیقی، بافت آن می تواند شیر معده را تولید کند، شیردان اسیدهیدروکلرید HCl ترشح می کند، محیط شیردان اسیدی است pH=2، شیردان آنزیم هم ترشح می کند، رنین در حیوانات جوان ترشح شده و باعث لخته و غلیظ شدن شیر می شود، شیردان گاو نزدیک به ۱۵ لیتر گنجایش دارد.

نشخوار
گاوها ۷ تا ۱۰ ساعت از روز را جهت نشخوار سپری می کنند.

مراحل نشخوار عبارتند از:

1-برگشت مواد خوراکی بلع شده در دهان از طریق حرکات دودی معکوس که مواد خوراکی را از طریق مری به دهان هدایت می کند.

2-دوباره جویدن خوراک   مواد خوراکی بیشتر و کامل تر جویده می شوند.

3-بلع، بلع مجدد مواد خوراکی کاملاً جویده شده.

4-آروغ زدن

اهمیت نشخوار:

افزایش ترشح بزاق، افزایش هضم فیبر از طریق کاهش اندازه ذرات مواد خوراکی و افزایش سطح هضمی آن

صورت می گیرد، افزایش بازدهی استفاده از منابع علوفه ای، جلوگیری از ابتلا به بیماری های متابولیکی نظیر اسیدوز حاد و تحت بالینی، افزایش درصدچربی شیر .

روده باریک:

از دئودنوم، ژرژنوم و ایلیوم تشکیل شده است، محتویات شیردان که شامل مواد خوراکی است که به طور جزئی هضم شده و به همراه مواد گوارشی کیموس نامیده می شوند از شیردان به روده باریک راه می یابند
میانگین طول روده باریک ۴۰متر است که ظرفیتی حدود ۳۸ لیتر دارد روده باریک پرزهایی فراوانی دارد که سطح را افزایش می دهند حرکات دودی روده عامل به حرکت در آوردن محتویات روده می باشند.
روده بزرگ:

از دو قسمت روده کور و کولن تشکیل شده  عمل اصلی روده بزرگ جذب آب و ذخیره و شکل دهی مواد زائد است اگر چه روده بزرگ محل عمده هضم  و جذب نیست. ولی جمعیت زیادی از میکروارگانیسم ها در آن به سر می برند میکروارگانیسم های روده بزرگ مواد مغذی موجود را تخمیر و مانند میکروارگانیسمهای شکمبه تولید اسید چرب فرار و پروتئین میکروبی می کنند اسیدهای چرب فرار تولید شده در روده بزرگ می توانند جذب شده و مورد استفاده قرار گیرند پروتئین میکروبی تولید شده در روده بزرگ فابل جذب نیست و از طریق مدفوع دفع می شود.



>
درباره وبلاگ

این وبلاك اماده تبادل لینك با سایت های علمی میباشد در صورت تمایل ابتدا ما را لینك كرده سبس به ما اطلاع دهید تا شما را لینك كنیم
پست الکترونیک
تماس با مدیر
RSS
ATOM
جستجو
آخرین مطالب
آرشیو
موضوعات
نویسندگان
پیوند ها
پیوندهای روزانه
صفحات جانبی
نظر سنجی
سایت انجمن را چگونه میبینید؟






آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :